47. Giáo Luật của Mỹ hay của Giáo Hội?

05/10/2013

Kính thưa cha, con làm việc cho giáo xứ, con có nghe lặp đi lặp lại mấy lần, cả trong phiên họp của HĐGX, cha chánh xứ nói: Hội đồng tài chánh đối với giáo xứ rất quan trọng; hội đồng mục vụ có hay không, không cần thiết nhưng hội đồng tài chánh bắt buộc phải có theo Giáo Luật. Thưa cha, vì con không được rõ về Giáo Luật, con cũng nghĩ là cha xứ con nói đúng, nhưng con muốn biết Giáo Luật đó của Mỹ hay Giáo Luật chung của Giáo Hội Rôma.

a/ Nếu là Giáo Luật Hoa Kỳ, ở Việt Nam từ trước đến nay con được biết hội đồng mục vụ luôn có và phải có, nhiệm vụ đứng sau cha xứ để đại diện giáo dân điều hành mọi công việc của giáo xứ. Hiện tình giáo xứ của con nói chung là đang trên đà phát triển, chỉ không nhanh lắm thôi. Mọi sinh hoạt bình thường đều đặn, thì mình có cần phải theo đúng Giáo Luật của Hoa Kỳ để thành lập hội đồng tài chánh không? Nếu có thì vấn đề diễn tiến thành lập hội đồng tài chánh như thế nào? Khi thành lập hội đồng tài chánh chiếu theo Giáo Luật Hoa Kỳ thì do giáo dân tuyển chọn qua lá phiếu, hay chỉ đơn giản do một cá nhân nào đề tuyển?

b/ Nếu là Giáo Luật chung của Giáo Hội Rôma, thì lời cha xứ hoàn toàn đúng, nhưng con lại càng thắc mắc hơn là hình như Giáo Hội Công Giáo Việt Nam nói chung, đa số các giáo xứ Việt Nam chưa có sự hợp nhất với Giáo Hội Công Giáo Rôma? Vì con nhận thấy chẳng có giáo xứ nào có hội đồng tài chánh cả, trừ một số cộng đoàn giáo dân dự định mua nhà thờ hay mua đất để xây nhà thờ thì mới thành lập ban tài chánh còn được gọi là ban tạo mãi, để giúp giáo dân mua hoặc xây cất nhà thờ mà thôi.

c/ Con đặt vấn đề là Giáo Luật của Hoa Kỳ hay Giáo Luật của Giáo Hội Công Giáo Rôma cũng thế, nếu hội đồng tài chánh quan trọng hơn hội đồng mục vụ, và HĐMV có hay không cũng được, thì tại sao Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, cũng như các các giáo xứ Việt Nam tại Hoa Kỳ khi thành hình lại không lập hội đồng tài chánh trước, mà chỉ có hội đồng mục vụ (có nơi lại dùng danh từ ban đại diện)? Chưa bao giờ thấy hoặc nghe nói cái cày lại đi trước con trâu cả, cha đồng ý?

Thành thật cám ơn cha nhiều, kính chúc cha vui khoẻ trong Chúa và Mẹ Đồng Công. (Tông Đồ Dân Chúa)  

Thưa Ông,
Cám ơn  Ông đã nêu lên  những thắc mắc cụ thể hữu ích.  Chúng ta nên nhắc lại nơi đây mấy khoản Giáo Luật căn bản (trong Bộ Giáo Luật do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành năm 1983) liên quan tới vấn đề Hội Đồng Mục Vụ và Kinh Tế:

c. 536  1/ Nếu Giám Mục giáo phận xét là thuận lợi, sau khi đã tham khảo ý kiến của Hội Đồng Linh Mục, thì trong mỗi giáo xứ nên thành lập Hội Đồng Mục Vụ, do Cha Sở chủ tọa, và trong đó các tín hữu cùng với những người chiếu theo chức vụ tham gia vào việc săn sóc mục vụ trong giáo xứ cùng đóng góp sự cộng tác của mình vào việc cổ võ sinh hoạt mục vụ.

2/ Hội Đồng Mục Vụ chỉ có quyền tư vấn, và được điều hành theo các quy tắc do Giám Mục giáo phận đã ấn định.

c. 537  Mỗi giáo xứ phải có Hội Đồng Kinh Tế được điều hành bởi luật phổ quát và bởi các quy tắc do Giám Mục giáo phận ban hành;  trong Hội Đồng ấy, các tín hữu được tuyển chọn theo các quy tắc vừa nói, giúp Cha Sở trong việc quản lý mọi tài sản của giáo xứ, tuy vẫn tôn trọng quy định của điều 532. 

Luật điều 532 quy định Cha Sở là người đại diện của giáo xứ trong tất cả mọi hành vi pháp lý, ngài phải lo để mọi tài sản của giáo xứ được quản lý theo đúng luật của Giáo Hội.  Nói cách khác, chính Cha Sở chứ không phải là Hội Đồng Kinh Tế chịu trách nhiệm trong việc tài chánh của giáo xứ.  Hội Đồng Kinh Tế có nhiệm vụ cố vấn và giúp ngài trong việc hệ trọng đòi hỏi nhiều khả năng chuyên môn.  Cả hai cơ cấu này, Hội Đồng Mục Vụ và Hội Đồng Kinh Tế,  đều chỉ đóng vai trò cố vấn và cộng tác với Cha Sở chứ không giữ vai trò quyết định về mục vụ và quản trị tài chính.

Năm 1997, Tòa Thánh cũng ban hành một chỉ thị liên quan đến việc cộng tác của các tín hữu với thừa tác vụ thánh của các linh mục, trong đó có nói thêm về tính cách tư vấn của Hội Đồng Kinh Tế và đòi phải có sự hiện diện của Cha Sở cho tính cách hữu hiệu của các vấn đề liên quan đến tài chánh trong giáo xứ.

Vậy việc thành lập Hội Đồng Kinh Tế là điều bắt buộc theo luật phổ quát của Giáo Hội.  Còn việc thành lập Hội Đồng Mục Vụ, luật phổ quát cho phép Giáo Hội địa phương có quyền ấn định bắt  buộc hay không tùy sự phán quyết của Giám Mục giáo phận sau khi đã bàn với Hội Đồng Linh Mục. 

Chúng tôi xin trả lời các câu hỏi của ông như sau:

1/  Việc thành lập, điều hành Hội Đồng Kinh Tế và thể thức tuyển chọn các nhân viên đều theo quy tắc do luật phổ quát và luật do Đức Giám Mục giáo phận ấn định.

2/  Việc các giáo xứ không có Hội Đồng Kinh Tế chúng ta có thể suy đoán là do sự chưa để ý hay vì những lý do địa phương nào đó chưa có thể thi hành được.  Các giáo xứ mà Ông đề cập đến không có Hội Đồng Kinh Tế thì có thể hoặc không đúng luật, hoặc chưa đúng luật.  Chúng ta không nên kết luận ngay rÄng họ không hợp nhất với Giáo Hội Công Giáo Rôma.

3/  Chúng ta không nên khẳng định là Hội Đồng Kinh Tế quan trọng hơn Hội Đồng Mục Vụ vì hai Hội Đồng này thuộc hai lãnh vực khác nhau (tương tự như việc chúng ta phải ăn uống hàng ngày, nhưng không bó buộc rước lễ hàng ngày, điều đó không có nghĩa là việc rước lễ không quan trọng bằng việc ăn nuôi xác).  Theo thường tình chúng ta có thể nói các Cha Sở có nhiều khả năng về mục vụ hơn về tài chánh, kinh tế.  Giáo Hội khôn ngoan muốn các ngài cần có người khác có khả năng chuyên môn hơn giúp đỡ trong lãnh vực tế nhị và phức tạp này.  Tôi chưa thấy hay nghe nói có vấn đề cái cày đi trước con trâu, nhưng thực tế tôi thấy có nhiều việc quan trọng đến sau những việc không quan trọng.   (LM Phi Quang ).

L.m. Francis Lương Minh Tri,CMC Phụ Trách

Tin khác

5 phút Lời Chúa mỗi ngày