111. Phải hiểu việc "xét đoán" như thế nào trong hai đoạn Thánh Kinh I Cor 1-11 và Lc 6:37-39?

07/10/2013

Hôm nay con xin giử tới cha một thắc mắc khi con đọc Thánh Kinh I Cor 6:1-11 và Lc 6:37-39. Để có thể giúp ích cho người khác nữa, xin cha giải đáp trên báo Trái Tim Đức Mẹ. Trân trọng cám ơn Cha.

I Cor 6:1-11: Ta được phán xét cả Thiên Thần nữa huống hồ là việc đời này? Luca 6:37-39: Đừng xét đoán, và các ngươi sẽ không bị xét đoán...

Thưa cha, đọc đoạn Thánh Kinh trên phải hiểu thế nào, phải áp dụng thế nào để khỏi thắc mắc và tự cảm thấy có mâu thuẫn quan trọng từ trong tư tưởng, văn tự của Thánh Kinh đến hành động bên ngoài về phương diện xã hội và tôn giáo? (Dom. VVH)

Đáp: Kính Bác Dom. VVH,
Vâng, xem ra có sự mâu thuẫn vì một bên bảo không xét đoán, một bên bảo phải xét đoán.

Luca 6:37-39: Đừng xét đoán, và các ngươi sẽ không bị xét đoán... (xem Matt 7:1). Chúa dùng ý và lời quen thuộc với người Do Thái. Các đạo sĩ Do Thái từng khuyên ai xét đoán người khác nhân từ sẽ được Chúa Giavê nhân từ lại. Nghĩ tốt về người khác là một trong sáu việc thánh của người Do thái. Có ba lý do để không xét đoán:

(a) Chúng ta không biết trọn việc hay trọn người. Không ai biết sức mạnh của cám dỗ nơi người khác. Nếu chúng ta nhận thức được điều người khác trải qua, chẳng những không xét đoán, chúng ta còn lạ lùng sao họ tốt như vậy!

(b) Hầu như không có thể không thiên vị trong xét đoán. Chúng ta bị lôi kéo theo trực giác phi lý luận. Người ta kể đôi khi người Hy Lạp xử án đặc biệt quan trọng, quan án và bồi thẩm đoàn không được thấy bị can để họ không bị ảnh hưởng gì khác ngoài sự kiện. Chỉ ai hoàn toàn không thiên vị mới được xét đoán. Người ta tự nhiên thiên vị. Chỉ có Chúa có thể xét doán.

(c) Nhưng chính Chúa Giêsu đã nêu lý do mạnh mẽ không được xét đoán vì mình không tốt đủ! Không ai tốt lành đủ để phán xét người khác. Chúa dùng hình ảnh sống động một người với cái đà trong mắt mình mà muốn nhặt cái rác nơi mắt người khác. Chỉ ai không sai lỗi mới có quyền xét lỗi người khác. Không ai có quyền phê bình người khác trừ phi ít là để việc tốt lành hơn.

Đoạn Tin Mừng dạy đừng xét đoán được Thánh Mátthêu (7:1) và Thánh Luca (6:37) trình thuật luôn được giải thích như cảnh tỉnh đừng có phê bình xét đoán người khác khắt khe và tự phụ, chứ không có ý chống lại lập trường rõ rệt và công khai về các nố luân lý ảnh hưởng xã hội. Trong khi đó, thánh Phaolô nói xét đoán theo nghĩa chúng ta phải biết phân biệt phải trái. Một việc trái nếu không biết xét đoán chúng ta cho là phải thì không được. Chúng ta phải biết cái gì xấu, cái gì tốt. Chúa Giêsu cũng dạy thái độ này và điều này hợp với truyền thống ngôn sứ. Từ các ngôn sứ nhất là Amos, Isaia và Giêrêmia cho đến Tin Mừng, dân Chúa được dạy phải trừ triệt bất công trong xã hội. Họ không được phép dửng dưng với những gì xảy ra. Họ được lệnh không những kết án sự dữ mà còn làm hết sức loại bỏ sự dữ khỏi xã hội con người.

Chúa Giêsu theo đúng tinh thần này. Bài giảng trên núi, tiêu chuẩn phán xét chung như Mátthêu 25 ghi lại, và nhiều dịp khác khi Chúa nói về những bất công anh chị em phải chịu, tất cả đều nói Chúa không dửng dưng. Ngài cũng không mong đợi những môn đệ Ngài làm khách bàng quan khóc thương các nạn nhân. Rõ ràng Chúa không can ngăn mọi loại xét đoán qua hai đoạn Phúc Âm Mátthêu và Luca nêu trên. Cả đoạn Tin Mừng có câu "đừng xét đoán" chỉ cho thấy dù không được hận thù và hung ác, chúng ta phải nhìn ra và giúp xã hội nhìn ra và triệt hạ bất công phá hoại cuộc sống con người. Dù sao, chúng ta chỉ nhìn ra "phải-trái" một cách khách quan dù chúng ta không thể biết ý muốn và tự do của ai đó nên không thể nói họ có tội với Chúa hay không.

L.m. Francis Lương Minh Tri, CMC Phụ Trách

Tin khác

5 phút Lời Chúa mỗi ngày