94. Hai Đức Giáo Hoàng

07/10/2013

Tôi không phải là người Công Giáo, nhưng mấy người bạn của tôi có nói những điều liên quan đến Thiên Chúa giáo mà tôi không hiểu. Vậy xin cha vui lòng giải thích cho tôi và những người tìm hiểu đạo Công Giáo biết. Ông bạn tôi nói có một thời kỳ Toà Thánh Lamã có hai Đức Giáo Hoàng. Nếu đúng như thế thì đó là thời kỳ nào? Diễn tiến lịch sử ra sao? (MĐL, Florida)  

Kính thăm Bác MĐL miền Florida nắng ấm,
Trong lịch sử đã từng có một số người tự nhận hay hành xử quyền Giáo Hoàng một cách không hợp pháp. Người Công giáo gọi họ là Giáo Hoàng giả (antipopes). Tờ Annuario Pontificio của Tòa Thánh ghi 37 Giáo Hoàng giả:

Giáo Hoàng giả đầu tiên là linh mục Hippolitô, Ngài quá nhiệt thành với Phụng vụ. Khi đó Phụng vụ đều đọc các bài sách thánh trong ngôn ngữ Hy lạp, nên giáo dân Roma không hiểu gì mấy. Đức= Giáo Hoàng Callistô muốn dân chúng hiểu Phụng vụ, nên ủng hộ việc đọc bằng tiếng Latinh ít là cho dân Roma. Hippolitô phản đối việc đó và tách khỏi Giáo Hội khoảng năm 223. Năm 235, cả Giáo Hoàng thật (thánh Pontianô) và giả cùng bị vua Roma bắt lưu đày ở Sardina và đã làm hòa, cùng chịu tử đạo và làm thánh.

Trong số các vị còn lại rải rắc từ thế kỷ III cho đến đầu thế kỷ XV, có vị rút lui trong một ngày, có vị một tháng có vị lâu dài. Đa số vì hiểu lầm, nhưng ảnh hưởng chính trị và hoàn cảnh của thời xưa (đế quốc và phong kiến) cũng đóng một vai trò quan trọng.

Có lẽ ông bạn của bác nói đến các vị Giáo Hoàng giả trong thời "Đại Ly Giáo Tây Phương (1378-1417)" (Great Western Schism). Cuộc ly giáo xảy ra sau những xáo trộn trong việc rời giáo đô về Avignon. Giáo Hoàng Gregoriô XI, một người gốc Pháp nghe theo lời nữ thánh Catarina để bỏ Avignon (Pháp) trở lại Roma được một năm thì qua đời. Dân chúng Roma mang khí giới tụ họp ở quảng trường, hô hoán suốt ngày đêm đòi một giáo hoàng người Roma hay ít là người Ý. Hồng Y đoàn gồm 23 vị họp trong đồn thiên thần có binh lính người Anh giữ an ninh, để bầu Giáo Hoàng mới, nhưng 7 vị vắng mặt. Số còn lại thì 11 vị là người Pháp. Sau nhiều bế tắc, các ngài chọn một vị ngoài Hồng Y đoàn là Tổng Giám Mục Prignano với danh hiệu Urbano VI (1378-1389). Kế vị là Bonifaciô IX (1389-1404). Innocentê VII (1404-1406), Gregory XII (1406-1415).

Khi các Hồng Y cảm thấy bất mãn với thái độ cứng cỏi của đức Urbanô VI, các Hồng Y nước Pháp nhớ lại biến cố bầu Giáo Hoàng và nghi ngờ bối rối, rồi cho là bất hợp pháp vì bầu cử thiếu tự do dưới võ lực. Các Hồng Y nước Ý cũng đồng ý như thế.  Do đó, các ngài chọn một người Pháp làm Giáo Hoàng Clemente VII (1378-94). Cuộc ly giáo bắt đầu. Kế vị của Clemente là Benedictô XIII (1394-1423).

Đau đớn vì Giáo Hội bị chia rẽ, các đấng thiện chí mời cả đôi bên họp công nghị ở Pisa (1409) nhưng chẳng Giáo Hoàng nào chịu đến họp. Công nghị kết án cả hai và bầu một vị mới là Alexandrô V (1409-1410) và kế vị là Gioan XXIII (1410-1415). Tình trạng càng tệ hơn!

Cuộc ly giáo kết thúc nhờ Công Đồng Constancia kỳ lạ: hạ bệ Gioan XXIII, chấp nhận từ chức của Gregory XII và cất chức Benedictô XIII.  Sau đó, Công Đồng cho bầu Giáo Hoàng mới Martinô V. Cuộc ly giáo chấm dứt. Nhưng cuộc ly giáo này là khởi điểm cho một tan vỡ lớn hơn: Lutherô khởi xướng phong trào Tin Lành!

L.m. Francis Lương Minh Tri, CMC Phụ Trách

Tin khác

5 phút Lời Chúa mỗi ngày